De ideale vrouw
bron: website www.Rijksmuseum.nl
Afgelopen donderdag mocht ik in het kader van de samenwerking mediageletterdheid tussen het SLO en een aantal VO-scholen de expositie De Ideale Vrouw bezoeken. Deze expositie is t/m 3 mei 2009 te zien in het Noordbrabants Museum in Den Bosch.
Als je een bezoek brengt aan deze expositie, dan krijg je een beeld van hoe de ideale vrouw in de loop van de tijd verandert. Tot aan de vrouwenemancipatie is het wensenpakket bepaald door de man. De meisjes waren eeuwenlang voorbestemd om trouwe echtgenotes, zorgzame moeders en goede huisvrouwen. Tot het eisenpakket behoorden oa, kuisheid, bescheidenheid en soberheid. Zo hielpen vrouwen uit de bijbel en oude klassieke oudheid ook mee in het beeld van de ideale vrouw te bevorderen. In de huidige halen we onze rolmodellen uit Internet, Film, TV, of tijdschriften. De expositie is een mix van schilderijen, foto’s en videobeelden waarin vrouwen een rol spelen. Deze zijn ondergebracht in zes verschillende thema’s, namelijk de meest uitgebeelde vrouwelijke eigenschappen: Trouw, Moederschap, Huiselijkheid, Vroomheid, Daadkracht en Schoonheid.
Je kunt je natuurlijk afvragen wat mediageletterdheid met de ideale vrouw te maken heeft. Heel veel denk ik. Bij mediageletterdheid gaat het om het volgende:
Op een kritische wijze beelden in de context van de mediacultuur kunnen bekijken, gebruiken en maken. Daarvoor is het nodig dat inzicht te hebben in hoe aan beelden (en bijbehorende geluid en tekst) betekenis gegeven wordt en hoe die betekenissen invloed hebben op jezelf en anderen.
Kijk je nu naar de ideale vrouw, dan wordt die ook in stand gehouden door o.a. de media. Zeker in onze snelle hippe tijd. De deugden van vroeger zijn vervangen door voornamelijk het uiterlijk. In een stukje film dat in de expositie getoond wordt, zegt een meisje dat wanneer je er leuk uit ziet, je ook belangrijker bent. Je kunt je natuurlijk afvragen hoe gaan onze leerlingen hiermee om. Deze groep bestaat uit 12 t/m 18 jarigen en willen in deze fase van hun leven het liefst bij een groep horen.
De vraag is of je hier iets mee kunt doen in een les. Als ik uitga van het volgende: Filmsterren die er mooi uitzien zijn belangrijk en dus interessant. Denk aan de roddelblaadjes, websites, TV-programma’s. Miljoenen gaan in deze bussiness om.
Echter, hoe kan het dat mensen zoals Lammert Grofsmid van Man Bijt Hond ineens zo polulair zijn. Een hele (aparte) normale Nederlander die opeens interessant is voor de menigte in Nederland. Voldoet hij aan het criterium dat je interessant bent als je er mooi uitziet?
Vergelijk de TV-show van Ivo Niehe eens met de rubriek “Hond aan tafel” van MBH. Twee totaal verschillende tv-uitzendingen, maar ze gaan allebei over mensen die iets te vertellen hebben. In de TV-show gaat het om “zeer bekende” sterren, en in Hond aan tafel gaat het om de normale burger va Nederland. In beide programma’s gaat het om het verhaal dat de hoofdpersonen te vertellen hebben. In beide gevallen trekt het mensen aan om te kijken en te luisteren naar hun verhaal.
In het onderwijs kun je dit soort programma’s als “gangmaker” inzetten om een discussie op te zetten met je leerlingen. Beelden die leerlingen van elkaar hebben, waarom is die medeleerling interessant? Waarom denk jij dat je interessant bent voor de anderen?
Interessant wordt het vervolgens ook als de leerlingen zelf aan de slag gaan met het maken van een eigen media-onderdeel. Maak een eigen TV-show of een MBH-rubriek. Hiervoor zijn meerdere competenties van leerlingen nodig waarbij vaardigheden op het gebied van ICT een belangrijk onderdeel vormt. Ik kom dan ook weer uit bij o.a. Digital Cre8or. Voor de docent geldt hetzelfde. Zorg er voor zoals Wilfred Rubens schreef en presenteerde tijdens zijn keynote op de IPON2009 voor mediapedagogiek.
Kijk ook eens naar deze blog van Jeroen Gerth over het Mannelijke ideaalbeeld in de media.
Je verwoord hier mooi de relatie met ideaalbeelden en de media. De media weerspiegelen onze maatschappij en de bijbehorende normen en waarden en ideaalbeelden. Echter bestonden deze ideaalbeelden en media al voordat de jongeren er mee in aanraking kwamen. Vergeet niet dat ook het mannelijk ideaalbeeld, waar ik over schreef, ook bepaald is door een selectie dominante mannen. Het lijkt me een hele interessante expositie. Ik vind het alleen jammer dat ook daar alleen maar in gegaan wordt op het ideaalbeeld van de vrouw. Komt er ook een expositie over de ideale man?
Het lijkt er op dat we vergeten of niet kunnen zien dat het ideaalbeeld van de man net zo schadelijk kan zijn voor zowel mannen als vrouwen dan het ideaalbeeld van de vrouw.
Ik werk trouwens voor een VO school die met het SLO en andere VO school samenwerken aan mediaeducatie. Vraag me nu af of dat de samenwerking is waar je over spreekt.
Op 14 mei geef ik een korte lezing over de invloed van media op de identiteitsvorming onder jongeren en de gevaren er van voor de Stichting Medialab Enschede. Jouw stuk is een mooie inspiratie- en informatiebron die ik kan gebruiken. Bedankt daarvoor. Misschien ga ik de expositie nog eens bezoeken als ik de tijd er voor heb. Bedankt ook voor de link naar mijn blog. Maakt samen het beeld en idee goed compleet.